Rajah: Kabel bawah laut. Sumber Image Google

Ketika kita menghantar mesej, menonton video atau membuat transaksi bank, kita mungkin membayangkan data itu terbang melalui satelit. Hakikatnya, kebanyakan data antarabangsa memilih jalan yang lebih “rendah diri” iaitu menyelam di dasar laut!

Kabel dasar laut membawa lebih 99 peratus aliran data antarabangsa. Pada 2025, rangkaian global ini terdiri daripada lebih 500 sistem kabel yang merentasi kira-kira 1.4 juta kilometer. Pendek kata, internet dunia sebenarnya lebih banyak berenang daripada terbang.

Rahsia kelajuannya terletak pada gentian optik yang sangat halus. Data ditukarkan kepada denyutan cahaya sebelum dihantar merentasi lautan. Di sinilah fizik memainkan peranan melalui prinsip pantulan dalaman penuh.

Gentian optik mempunyai teras dengan indeks biasan lebih tinggi berbanding lapisan di sekelilingnya. Apabila cahaya bergerak pada sudut melebihi sudut genting, cahaya tidak keluar daripada gentian. Sebaliknya, ia dipantulkan berulang kali di dalam teras, seolah-olah melalui terowong bercermin. Oleh sebab itu, maklumat boleh bergerak ribuan kilometer dengan kehilangan tenaga yang rendah. Alat penguat isyarat atau repeater pula dipasang pada sela tertentu untuk memastikan isyarat kekal jelas sepanjang perjalanan.

Malaysia turut berada pada laluan strategik jaringan ini. Projek kabel Candle, yang dijadualkan beroperasi pada 2028, akan menghubungkan Malaysia dengan Jepun, Taiwan, Filipina, Indonesia dan Singapura. Kabel sepanjang kira-kira 8,000 kilometer itu dirancang mempunyai kapasiti sehingga 570 terabit sesaat.

Namun, kabel ini tidak kebal. Sauh kapal, aktiviti menangkap ikan, gempa bumi dan tanah runtuh dasar laut boleh memutuskannya. Lebih 170 kerja pembaikan kabel dilaporkan di seluruh dunia pada 2025. Sebab itulah laluan sandaran, pemantauan dan kerjasama antarabangsa semakin penting.

Di bawah ombak yang kelihatan sunyi, cahaya sebenarnya sedang “berlari” tanpa henti. Ia mengingatkan kita bahawa ilmu fizik bukan sekadar formula dalam buku teks, tetapi jambatan tidak kelihatan yang menyatukan seluruh dunia.

Rujukan:

1. International Telecommunication Union, International Advisory Body on Submarine Cable Resilience Report, 2026.
2. International Telecommunication Union, Global Connectivity Report 2025.
3. Meta Engineering, Introducing the Candle Subsea Cable, 2025.

Tarikh Input: 10/08/2026 | Kemaskini: 10/08/2026 | hasniah