Rajah: Ilustrasi umur bumi

Allah SWT berfirman dalam Surah al-A‘raf, ayat 54 yang bermaksud: “Sesungguhnya Tuhan kamu ialah Allah yang menciptakan langit dan bumi dalam enam masa…” Ayat ini mengajak kita berfikir tentang penciptaan alam yang berlaku mengikut aturan dan tempoh tertentu. Menariknya, perkataan “masa” tidak semestinya merujuk kepada hari 24 jam seperti yang kita fahami sekarang. Maklumlah, ketika bumi belum wujud, jam dinding pun belum ada.

Menurut kajian sains, umur bumi dianggarkan sekitar 4.54 bilion tahun. Ya, bilion, bukan juta. Kalau bumi boleh bercakap, mungkin ia sudah penat menjawab soalan, “Umur berapa sekarang?” Jika seluruh sejarah bumi dipendekkan menjadi satu tahun, manusia moden hanya muncul pada minit-minit terakhir sebelum tengah malam 31 Disember. Maksudnya, kita ini sebenarnya penghuni yang masih sangat baharu.

Persoalannya, bagaimana ahli sains boleh mengetahui umur bumi sedangkan tiada siapa berada di situ ketika bumi mula terbentuk? Jawapannya terletak pada batuan. Batuan bukan sekadar benda keras yang kita tendang di tepi jalan. Di dalamnya terdapat unsur radioaktif seperti uranium yang berubah secara perlahan-lahan menjadi plumbum.

Proses ini dikenali sebagai pereputan radioaktif. Dalam fizik, setiap unsur radioaktif mempunyai tempoh separuh hayat, iaitu masa yang diperlukan untuk separuh daripada unsur tersebut mereput. Oleh sebab kadar pereputan ini tetap, ahli sains boleh menggunakannya seperti jam semula jadi untuk mengira umur batuan. Kaedah ini disebut pentarikhan radiometrik.

Namun, banyak batuan terawal bumi telah musnah, cair atau berubah akibat aktiviti gunung berapi dan pergerakan kerak bumi. Oleh itu, ahli sains turut mengkaji meteorit dan batuan dari bulan. Hasil kajian menunjukkan umur yang hampir sama, iaitu sekitar 4.5 hingga 4.6 bilion tahun.

Kesimpulannya, sains membantu kita memahami umur dan proses pembentukan bumi, manakala al-Quran mengajak manusia merenung kebesaran penciptaan alam. Semakin banyak kita belajar, semakin kita sedar bahawa bumi ini bukan sahaja sangat tua, tetapi juga sangat istimewa.

Rujukan

1. Al-Quran. Surah al-A‘raf, ayat 54.
2. National Park Service. (2018). Age of the Earth.
3. Smithsonian Institution. (n.d.). Dating.
4. S. Geological Survey. (2019). Geologic Time: Then and Now

Tarikh Input: 07/08/2026 | Kemaskini: 07/08/2026 | hasniah